Uşaq “isterika” edəndə nə etmək olar?
2–5 yaşda güclü emosional partlayışlar tez-tez olur. Sakit qalmaq və uşağa hisslərini idarə etməyi öyrətmək üçün praktik addımlar.
Yerə yıxılıb ağlamaq, qışqırmaq, ayaqlarını vurmaq – bu yaşda uşaqların çoxu güclü hissləri hələ sözlə ifadə edə bilmir. Emosional partlayış çox vaxt yorğunluq, aclıq, məyusluq və ya “özüm etmək istəyirəm” istəyindən yaranır.
Partlayış zamanı
- Təhlükəsizliyi təmin edin. Uşağı və ətrafdakıları zərər görə biləcəyi əşyalardan uzaqlaşdırın.
- Sakit qalın. Səsinizi alçaq və yavaş saxlayın. Sizin sakitliyiniz uşağa “mən buradayam” mesajı verir.
- Az danışın. Bu anda uzun izahatlar işləmir. “Görürəm, çox əsəbisən. Mən yanındayam” kifayətdir.
- Sərhədi qoruyun. Səbəb “istəmədiyiniz şey” idisə, sakitcə “yox” cavabında qalın.
Sakitləşdikdən sonra
Uşağı qucaqlayın və baş verənləri qısa danışın: “Sən oyuncağı istəyirdin və əsəbiləşdin.” Hissə ad vermək uşağa növbəti dəfə onu sözlə ifadə etməyi öyrədir.
Qabaqcadan nə etmək olar?
- Yuxu və yemək rejiminə diqqət edin – yorğun və ac uşaq daha tez partlayır.
- Keçidlərdən əvvəl xəbərdar edin: “5 dəqiqədən sonra parkdan gedirik.”
- Seçim imkanı verin: “Qırmızı, yoxsa göy köynək?”
- Uşaq sakit olanda “Emosiya üzləri” kimi oyunlarla hissləri birlikdə öyrənin.
Nə vaxt məsləhət almaq olar?
Partlayışlar çox tez-tez, uzun və ya özünə və başqalarına zərər vuracaq şəkildə olursa, pediatr və ya uşaq psixoloqu ilə danışmaq faydalı ola bilər.
Tövsiyələr ümumi məlumat xarakterlidir – inkişaf norması, diaqnoz və ya fərdi tibbi məsləhət deyil. Narahatlığınız olarsa, pediatr və ya uşaq psixoloqu ilə məsləhətləşin.
