Səs ovçusu
Ətrafdakı səsləri birlikdə dinləyib təqlid edin – it, maşın, su, saat.
Ətraflı
Addım-addım Sakit bir yerdə oturun və gözlərinizi 10 saniyəlik yumun. Eşitdiyiniz səsləri bir-birinizə deyin: “Bu nə səsidir?” Səsi birlikdə təqlid edin: “hav-hav”, “bip-bip”, “şır-şır”. Növbəni uşağa verin: o səs çıxarsın, siz tapın. İnkişafına kömək edə bilər Diqqətlə dinləmə Söz ehtiyatı Səsləri təqlid etmə
Təhlükəsizlik: Çox yüksək səslərdən (tikinti, siren) uzaq olun, qulaqları qoruyun.
Rənglərə görə çeşidlə
Oyuncaqları və ya kubikləri rənginə görə qablara yığın.
Ətraflı
Lazım olanlar 3–4 rəngdə kiçik oyuncaq və ya kubik Bir neçə qab və ya qutu Addım-addım Hər qabın yanına bir rəngli əşya qoyun – bu, “nümunə” olsun. Uşaqdan eyni rəngli oyuncaqları həmin qaba qoymasını istəyin. Rəngləri adlandırın: “Bu qırmızıdır, qırmızı qaba.” Sonra formaya və ya ölçüyə görə çeşidləməyi yoxlayın. İnkişafına kömək edə bilər Rəngləri tanıma Qruplaşdırma Diqqət
Təhlükəsizlik: Ağıza sığa biləcək çox kiçik əşyalar istifadə etməyin.
2–4 yaş Kağız cırma aplikasiyası
Rəngli kağızı xırda parçalara cırıb şəklin üzərinə yapışdırın – ağac, günəş, balıq.
Ətraflı
Lazım olanlar Rəngli kağız və ya köhnə jurnal Uşaq yapışqanı Sadə kontur şəkil çəkilmiş vərəq Addım-addım Vərəqdə iri kontur çəkin (məsələn, günəş). Uşaq kağızı əli ilə xırda parçalara cırsın. Konturun içinə yapışqan sürtün, uşaq parçaları yapışdırsın. Hazır işi divara asın və birlikdə ad qoyun. İnkişafına kömək edə bilər İncə motorika Rənglərdən istifadə Səbir
Təhlükəsizlik: Yapışqanın ağıza düşməməsinə diqqət edin.
2–6 yaş Şar kimi nəfəs
Qarnınızı şar kimi şişirib yavaş-yavaş boşaldın – sakitləşmək üçün.
Ətraflı
Addım-addım Rahat oturun, əlinizi qarnınıza qoyun. Burnunuzla yavaş nəfəs alın – "şar" şişsin. Ağızla yavaşca üfürün – "şar" boşalsın. 5 dəfə təkrarlayın, sonra uşaq necə hiss etdiyini desin. İnkişafına kömək edə bilər Emosiyaları idarə etmə Sakitləşmə Bədən şüuru
2–4 yaş Əl yuma mahnısı
Əlləri yuyarkən qısa mahnı oxuyun – mahnı bitənə qədər köpükləyin.
Ətraflı
Lazım olanlar Addım-addım Uşaqla birlikdə kranı açın, əlləri isladın. Sabunlayın və sadə mahnı oxuyun (təxminən 20 saniyə). Barmaq aralarını, əlin arxasını birlikdə köpükləyin. Yaxalayıb dəsmalla özü qurulasın. İnkişafına kömək edə bilər Gigiyena vərdişi Müstəqillik Ardıcıllıq
Təhlükəsizlik: Suyun temperaturunu yoxlayın, uşağı vanna otağında tək qoymayın.
Ali dedi
Yalnız "Ali dedi" sözündən sonra hərəkət edin – diqqət və hərəkət oyunu.
Ətraflı
Addım-addım Deyin: "Ali dedi – əllərini qaldır!" – uşaq qaldırır. Bəzən "Ali dedi" demədən əmr verin: "Tullan!" Bu zaman uşaq yerində qalmalıdır. Səhv etsə, gülün və yenidən başlayın; sonra uşaq əmr versin. İnkişafına kömək edə bilər Diqqət Özünü idarə etmə Hərəkət koordinasiyası
Şəkil haqqında hekayə
Kitabdakı və ya telefondakı bir şəkilə baxıb birlikdə kiçik hekayə qurun.
Ətraflı
Lazım olanlar Şəkilli kitab və ya ailə fotosu Addım-addım Bir şəkil seçin və “Burada nə görürsən?” deyə soruşun. Sual verin: “Bu kimdir? Haraya gedir? Nə hiss edir?” Uşağın cümləsini bir az genişləndirib təkrar edin: “Bəli, qırmızı maşın sürətlə gedir.” Sonda hekayəyə ad qoyun və birlikdə başdan danışın. İnkişafına kömək edə bilər Cümlə qurma Təxəyyül Ardıcıl danışma
Nə əskikdir?
4–6 əşyaya baxın, uşaq gözünü yumsun, birini gizlədin – hansı əskikdir?
Ətraflı
Lazım olanlar 4–6 tanış əşya və ya oyuncaq Dəsmal Addım-addım Əşyaları masaya düzün və birlikdə adlandırın. Uşaq gözünü yumsun, siz birini dəsmalın altında gizlədin. “Nə əskikdir?” deyə soruşun. Uğurlu olduqca əşyaların sayını artırın və ya yerlərini dəyişin. İnkişafına kömək edə bilər Yaddaş Diqqət Müşahidə
3–6 yaş Qutudan ev
Böyük karton qutudan pəncərəli ev, maşın və ya raket düzəldin və bəzəyin.
Ətraflı
Lazım olanlar Böyük karton qutu Flomaster, karandaş İstəyə görə yapışqan və rəngli kağız Addım-addım Uşaqla birlikdə qutunun nəyə çevriləcəyini seçin: ev, maşın, raket. Pəncərə və qapı yerlərini çəkin – kəsmək işini böyük etsin. Uşaq qutunu rəngləsin və bəzəsin. Hazır “ev”də sevimli oyuncaqla qonaqlıq oyunu oynayın. İnkişafına kömək edə bilər Təxəyyül Planlama İncə motorika
Təhlükəsizlik: Kəskin bıçaq və qayçı ilə kəsmə işini yalnız böyük görsün.
3–6 yaş Pıçıltı oyunu
Bir-birinizin qulağına söz pıçıldayın – səssiz və diqqətli oyun.
Ətraflı
Addım-addım Uşağın qulağına bir söz pıçıldayın. Uşaq onu növbəti adama və ya oyuncağa pıçıldasın. Sonuncu şəxs sözü ucadan desin – dəyişdimi? Uşaq da söz seçsin. İnkişafına kömək edə bilər Diqqətlə dinləmə Növbə gözləmə Sakitləşmə
2–6 yaş Kiçik bağban
Uşaq evdəki gülləri və ya həyətdəki bitkiləri özü sulasın.
Ətraflı
Lazım olanlar Kiçik su qabı və ya sulayıcı Addım-addım Qaba az su tökün ki, uşaq rahat daşısın. Hansı bitkilərin susuz olduğunu birlikdə yoxlayın (torpağa toxunun). Uşaq hər bitkiyə bir az su töksün. Həftədə bir "bağban günü" seçin. İnkişafına kömək edə bilər Məsuliyyət İncə motorika Təbiətə qayğı
Təhlükəsizlik: Bəzi otaq bitkiləri zəhərli ola bilər – yarpaqları ağıza aparmasın.
Leylək kimi dur
Bir ayaq üstə dayanıb saniyələri sayın – hər dəfə rekordu yeniləyin.
Ətraflı
Addım-addım Leylək kimi bir ayağınızı qaldırın, qolları yana açın. Birlikdə ucadan sayın – kim çox dayanar? Ayağı dəyişin. Çətinləşdirin: gözləri yumaraq və ya bir əllə burnu tutaraq. İnkişafına kömək edə bilər Tarazlıq Diqqət Saymaq
Təhlükəsizlik: Yanında yıxıla biləcəyi iti künclər olmasın.
Telefon oyunu
Oyuncaq telefonla “zəng” edin – salamlaşın, gününüzü danışın, sağollaşın.
Ətraflı
Lazım olanlar Oyuncaq telefon və ya pult İstəyə görə yumşaq oyuncaq Addım-addım “Zəng gəlir!” deyib telefonu uşağa verin. Salamlaşın və sadə suallar verin: “Nə yedin? Kimlə oynadın?” Növbə ilə danışın, uşağın cavabını səbirlə gözləyin. Sonra uşaq nənəyə və ya oyuncağa “zəng” etsin. İnkişafına kömək edə bilər Dialoq qurma Növbə ilə danışma Nəzakət sözləri
Təhlükəsizlik: Əsl telefonla oynayırsınızsa, ekranı kilidləyin.
Ardıcıllığı davam et
Qaşıq, çəngəl, makaron kimi əşyalarla naxış qurun: qaşıq–çəngəl–qaşıq… növbəti nədir?
Ətraflı
Lazım olanlar Plastik qaşıq və çəngəllər, makaron və ya düymələr Addım-addım Masada sadə ardıcıllıq düzün: A–B–A–B. Uşaqdan növbəti əşyanı qoymasını istəyin. Alındıqca çətinləşdirin: A–A–B, A–B–C. Uşaq özü ardıcıllıq qursun, siz davam etdirin. İnkişafına kömək edə bilər Məntiqi düşünmə Qanunauyğunluğu görmə Riyazi təfəkkür
Təhlükəsizlik: Kiçik makaron və düymələrlə yalnız yaxından nəzarət altında oynayın.
3–6 yaş Təbiət kolajı
Parkda yarpaq, ləçək və çubuq toplayın, evdə və ya skamyada kağıza yapışdırın.
Ətraflı
Lazım olanlar Kiçik paket Qalın kağız və ya karton Uşaq yapışqanı Addım-addım Gəzinti zamanı yerə düşmüş yarpaq, ləçək və çubuq toplayın. Tapıntıları rəng və ölçüyə görə müqayisə edin. Kağızın üzərində şəkil qurun: kirpi, ağac, kəpənək. Yapışdırın və hansı əşyanı harada tapdığınızı danışın. İnkişafına kömək edə bilər Təbiəti müşahidə Yaradıcılıq Söz ehtiyatı
Təhlükəsizlik: Göbələk, giləmeyvə və naməlum bitkiləri ağıza almamağı xatırladın, sonra əlləri yuyun.
2–5 yaş Yuxulu ayılar
Hamı "yuxulu ayı" olub uzansın, siz isə ayıları yavaşca oyadın.
Ətraflı
Addım-addım Uşaq yerə uzanıb gözlərini yumsun – o, qış yuxusundakı ayıdır. Sakit səslə deyin: "Ayılar yatır, nəfəsləri yavaşdır..." 30 saniyə sonra "Bahar gəldi!" deyin – ayı yavaş-yavaş oyansın, gərnəşsin. Bir neçə dəfə təkrarlayın. İnkişafına kömək edə bilər Rahatlama Özünü idarə etmə Diqqət
4–6 yaş Paltar qatlama
Uşaq öz köynək və şalvarlarını sadə üsulla qatlamağı öyrənsin.
Ətraflı
Lazım olanlar Addım-addım Köynəyi masaya düz sərin. Qolları ortaya qatlayın, sonra köynəyi aşağıdan yuxarı ikiqat edin. Uşaq eyni addımları təkrarlasın. Qatlanmış paltarları birlikdə şkafa yığın. İnkişafına kömək edə bilər Müstəqillik Ardıcıllıq İncə motorika
Qurbağa tullanışı
Qurbağa kimi çömbəlib irəli tullanın və "qur-qur" deyin.
Ətraflı
Addım-addım Çömbəlin, əlləri yerə qoyun – "qurbağa" hazırdır. İrəli tullanın və "qur-qur" deyin. "Göl" kimi bir yer seçin (xalça, ağac) – oraya tullanaraq çatın. Böyük və kiçik tullanışları növbə ilə edin. İnkişafına kömək edə bilər Ayaq əzələləri Koordinasiya Əyləncəli hərəkət
Təhlükəsizlik: Yumşaq səthdə oynayın.
Qafiyə tap
Sadə sözlərə qafiyə axtarın: “top – kop”, “ay – çay”. Yolda da oynamaq olar.
Ətraflı
Addım-addım Bir söz deyin: “çay”. Uşaqdan ona bənzəyən söz tapmasını istəyin: “ay, bay, nay”. Uydurma sözlər də olar – əsas səslərin oxşarlığını eşitməkdir. Növbəni dəyişin: uşaq söz desin, siz qafiyə tapın. İnkişafına kömək edə bilər Fonematik eşitmə Söz oyunu Diqqət
Böyükdən kiçiyə
Plastik qabları, stəkanları ölçüsünə görə düzün və bir-birinin içinə yığın.
Ətraflı
Lazım olanlar Müxtəlif ölçülü plastik qab və stəkanlar Addım-addım Qabları qarışıq halda masaya qoyun. “Ən böyüyü hansıdır?” deyə soruşun və birlikdə tapın. Qabları böyükdən kiçiyə sıraya düzün. Sonra onları bir-birinin içinə yığıb qüllə qurun. İnkişafına kömək edə bilər Ölçü anlayışı Müqayisə Əl-göz koordinasiyası
Təhlükəsizlik: Şüşə qablardan istifadə etməyin.
3–6 yaş Havada rəsm
Barmaqla havada fiqur, hərf və ya əşya çəkin – qarşı tərəf tapsın.
Ətraflı
Addım-addım Barmağınızla havada yavaş-yavaş ev, günəş və ya dairə çəkin. Uşaq nə çəkdiyinizi tapsın. Sonra uşaq çəksin, siz tapın. 5–6 yaş üçün hərf və rəqəmlər çəkin. İnkişafına kömək edə bilər Təxəyyül Vizual yaddaş Əl-göz koordinasiyası
3–6 yaş Salam vermə oyunu
Oyuncaqlar və ya ailə üzvləri ilə salamlaşma, təşəkkür və üzr istəməni məşq edin.
Ətraflı
Addım-addım Kiçik səhnələr qurun: mağazaya girmək, qonaq gəlmək, bağçada dost tapmaq. Uşaqla növbə ilə rol oynayın: "Salam, adın nədir?" "Zəhmət olmasa", "təşəkkür edirəm", "bağışla" sözlərini işlədin. Hər səhnədən sonra uşağı tərifləyin. İnkişafına kömək edə bilər Ünsiyyət bacarıqları Nəzakət Özünə inam
3–6 yaş Süfrəni birlikdə açaq
Yeməkdən əvvəl uşaq boşqab, qaşıq və salfetləri yerinə düzsün.
Ətraflı
Lazım olanlar Qırılmayan boşqablar Qaşıq və çəngəllər Salfet Addım-addım Neçə nəfər yemək yeyəcəyini birlikdə sayın. Uşaq hər yerə bir boşqab qoysun. Qaşıq-çəngəli və salfeti yanına düzsün. Yeməkdən sonra boşqabını mətbəxə özü aparsın. İnkişafına kömək edə bilər Müstəqillik Saymaq Ailədə məsuliyyət
Təhlükəsizlik: Bıçaq və şüşə qabları uşağa verməyin.
Kölgə qovma
Günəşli gündə bir-birinizin kölgəsinə basmağa çalışın.
Ətraflı
Addım-addım Günəşli, açıq yer seçin. Kölgələrinizə baxın: "Sənin kölgən haradadır?" Növbə ilə bir-birinizin kölgəsinə basmağa çalışın. Sonra kölgə ilə "rəqs" edin – kölgə nə edir? İnkişafına kömək edə bilər Qaçış və çeviklik Müşahidə Kölgə anlayışı
Təhlükəsizlik: Təhlükəsiz, avtomobil olmayan yerdə oynayın; isti saatlarda papaq taxın.
Mən görürəm...
Ətrafdakı bir əşyanı rənginə və ya formasına görə təsvir edin – uşaq tapmağa çalışsın.
Ətraflı
Addım-addım Ətrafa baxın və bir əşya seçin, adını deməyin. "Mən qırmızı və yumru bir şey görürəm" deyin. Uşaq tapana qədər yeni ipucu verin. Sonra rolları dəyişin – uşaq tapmaca qursun. İnkişafına kömək edə bilər Söz ehtiyatı Diqqət Təsvir etmə
Rəng ovu
Bir rəng seçin və ətrafda o rəngdə 3 əşya tapın.
Ətraflı
Addım-addım Rəngi deyin: "Gəl sarı şeylər tapaq!" Uşaq tapdıqca adını birlikdə deyin. 3 əşya tapanda yeni rəngə keçin. Böyük uşaqlar üçün: "Həm sarı, həm yumşaq bir şey tap." İnkişafına kömək edə bilər Rəngləri tanıma Diqqət Söz ehtiyatı
4–6 yaş Bədənlə fiqurlar
Bədəninizlə hərf, rəqəm və fiqurlar yaradın – şəklini çəkə də bilərsiniz.
Ətraflı
Addım-addım Deyin: "Gəl bədənimizlə dairə düzəldək!" Qollarla, ayaqlarla və ya yerə uzanaraq fiqur yaradın. Sonra hərf və rəqəmlərə keçin: "T", "O", "1". Bir-birinizin fiqurunu tapın. İnkişafına kömək edə bilər Bədən şüuru Hərf və rəqəmlər Yaradıcılıq
Təhlükəsizlik: Sürüşkən olmayan, geniş yer seçin.
3–6 yaş Oyuncaq teatrı
Oyuncaqlarla qısa tamaşa qurun – dostluq, paylaşma haqqında.
Ətraflı
Lazım olanlar 2–4 oyuncaq Divan və ya masa "səhnə" kimi Addım-addım Oyuncaqları seçib onlara ad verin. Sadə süjet təklif edin: "Ayının topu itib, dostları kömək edir." Uşaq oyuncaqların səsi ilə danışsın. Sonda soruşun: "Dostlar özlərini necə hiss etdi?" İnkişafına kömək edə bilər Empatiya Nitq Təxəyyül
4–6 yaş Düymə və fermuar məşqi
Uşaq gödəkcə və köynəkdə düymə bağlamağı, fermuar çəkməyi məşq etsin.
Ətraflı
Lazım olanlar Böyük düyməli köynək Fermuarlı gödəkcə Addım-addım Əvvəl paltarı masaya qoyun – üstündə bağlamaq daha asandır. Düyməni yarıya qədər deşikdən keçirin, uşaq çəkib çıxarsın. Fermuarın ucunu birlikdə taxın, uşaq yuxarı çəksin. Sonra paltarı geyinərək məşq edin. İnkişafına kömək edə bilər Müstəqil geyinmə İncə motorika Səbr
Mini estafet
Parkda kiçik yarış marşrutu qurun: qaç, tullan, ağaca toxun, geri dön.
Ətraflı
Addım-addım Başlanğıc və bitiş yeri seçin. Marşrutu birlikdə qurun: 5 addım qaç, 3 dəfə tullan, ağaca toxun. Uşaq marşrutu keçsin, siz saniyələri sayın. Yenidən cəhd edin – vaxtı yaxşılaşdırmağa çalışsın. İnkişafına kömək edə bilər Qaçış Ardıcıllığı yadda saxlama Qətiyyət
Təhlükəsizlik: Yer düz və maneəsiz olsun.
Heyvan səsləri
Heyvanın adını deyin, uşaq onun səsini çıxarsın – sonra əksinə.
Ətraflı
Addım-addım "Pişik necə edir?" deyə soruşun. Uşaq səsi çıxarsın, siz də təkrarlayın. Sonra siz səs çıxarın, uşaq heyvanın adını desin. Hər düzgün cavabda birlikdə həmin heyvan kimi yeriyin. İnkişafına kömək edə bilər Səsləri təqlid etmə İlk sözlər Eşitmə diqqəti
Addımları say
Hədəfə qədər addımları, tullanmaları sayın və təxmin edin.
Ətraflı
Addım-addım Bir hədəf seçin: qapı, ağac, divan. Soruşun: "Səncə neçə addımdır?" Birlikdə ucadan sayaraq gedin. Sonra nəhəng və cırtdan addımlarla yoxlayın – nəticə necə dəyişir? İnkişafına kömək edə bilər Saymaq Təxmin etmə Müqayisə
2–5 yaş Bədən musiqisi
Əl çalmaq, ayaq döymək və dizə vurmaqla ritm yaradın, uşaq təkrarlasın.
Ətraflı
Addım-addım Sadə ritm göstərin: əl-əl-ayaq. Uşaq təkrarlasın. Ritmi tədricən çətinləşdirin, sürəti dəyişin. Sonra uşaq ritm qursun, siz təkrarlayın. İnkişafına kömək edə bilər Ritm hissi Diqqət Yaddaş
3–6 yaş Emosiya üzləri
Kağıza sevinən, kədərli, qəzəbli və qorxan üzlər çəkin və hər birini danışın.
Ətraflı
Lazım olanlar Kağız Karandaş və ya flomaster Addım-addım Dörd dairə çəkin və hər birinə fərqli üz ifadəsi çəkin. Soruşun: “Bu uşaq nə hiss edir? Niyə belə ola bilər?” Güzgü qarşısında eyni ifadəni birlikdə edin. Uşaqdan bu gün hansı hissi yaşadığını göstərməsini istəyin. İnkişafına kömək edə bilər Hissləri tanıma və adlandırma Empatiya Nitq
2–4 yaş Corab cütləri
Yuyulmuş corabları birlikdə cütləşdirin, sonra corabı özü geyinməyə çalışsın.
Ətraflı
Lazım olanlar Addım-addım Corabları qarışıq halda yerə tökün. “Bunun cütü hansıdır?” deyə birlikdə axtarın. Cütləri qatlayıb qutuya yığın. Bir cüt seçib uşağın özü geyinməsinə vaxt verin, lazım olsa kömək edin. İnkişafına kömək edə bilər Gündəlik müstəqillik Uyğunluğu tapma İncə motorika
Klassiki (sek-sek)
Asfaltda təbaşirlə xanalar çəkib bir və iki ayaqla tullanın.
Ətraflı
Lazım olanlar Addım-addım Təbaşirlə 1-dən 8-ə qədər nömrəli xanalar çəkin. Daşı 1-ci xanaya atın. O xananı atlayaraq bir ayaqla, cüt xanalarda iki ayaqla tullanın. Geri dönərkən daşı götürün; növbəti dəfə daşı 2-yə atın. İnkişafına kömək edə bilər Tarazlıq Rəqəmlər Koordinasiya
Təhlükəsizlik: Avtomobil keçməyən yerdə oynayın.
Söz zənciri
Hər yeni söz əvvəlki sözün son səsi ilə başlasın: alma – ana – ağac...
Ətraflı
Addım-addım Bir sözlə başlayın, məsələn "alma". Uşaq son səsi tapsın ("a") və o səslə söz desin. Növbə ilə davam edin. Çətin olsa, ipucu verin: "A ilə başlayan bir meyvə..." İnkişafına kömək edə bilər Fonematik eşitmə Söz ehtiyatı Məktəbə hazırlıq
Hansı artıqdır?
Dörd söz deyin, uşaq aralarında "artıq" olanı tapıb səbəbini izah etsin.
Ətraflı
Addım-addım Deyin: "Alma, armud, maşın, banan." Soruşun: "Hansı artıqdır? Niyə?" Uşağın səbəbini dinləyin – fərqli cavab da düzgün ola bilər. Sonra uşaq sizə sual qursun. İnkişafına kömək edə bilər Təsnifat Məntiqi izah Nitq
3–6 yaş Xəyali heyvan
Birlikdə heç kimin görmədiyi yeni heyvan uydurun: adı, səsi, yerişi.
Ətraflı
Addım-addım Soruşun: "Fil burunlu, dovşan qulaqlı heyvan necə yeriyər?" Heyvana ad verin. Onun səsini çıxarın və onun kimi yeriyin. Harada yaşadığını, nə yediyini uydurun. İnkişafına kömək edə bilər Təxəyyül Nitq Yaradıcı düşünmə
2–4 yaş Növbə ilə qüllə
Kubiklərdən növbə ilə qüllə qurun: bir kubik sən, bir kubik mən.
Ətraflı
Lazım olanlar Addım-addım Kubikləri ortaya qoyun və “indi mənim növbəm” deyin. Bir kubik qoyun, sonra “sənin növbən” deyib gözləyin. Qüllə uçanda birlikdə gülün və yenidən başlayın. Ailədən başqa birini də oyuna dəvət edin. İnkişafına kömək edə bilər Növbə gözləmə Səbir Birgə oyun
3–6 yaş Kiçik aşpaz
Uşaq tərəvəzləri yusun, banan doğrasın (uşaq bıçağı ilə) və boşqaba düzsün.
Ətraflı
Lazım olanlar Tərəvəz və meyvə Plastik və ya uşaq bıçağı Boşqab, qab Addım-addım Əlləri birlikdə yuyun, önlük taxın. Uşaq tərəvəzləri qabda yusun. Banan və ya xiyar kimi yumşaq ərzaqları uşaq bıçağı ilə doğrasın. Boşqaba “üz” şəklində düzüb ailəyə təqdim edin. İnkişafına kömək edə bilər Müstəqillik Ardıcıl iş görmə İncə motorika
Təhlükəsizlik: Plitə, isti su və kəskin bıçaqdan uzaq tutun; uşağı mətbəxdə tək qoymayın.
Topu hədəfə yuvarla
Qutu və ya ayaqqabılardan "qapı" qurub topu ora yuvarlayın.
Ətraflı
Lazım olanlar Addım-addım İki ayaqqabını bir-birindən aralı qoyub "qapı" düzəldin. Uşaq 1–2 metr aralıdan topu yuvarlasın. Top keçəndə birlikdə "Qol!" deyin. Qapını daraldın və ya məsafəni artırın. İnkişafına kömək edə bilər Hədəfə yönəltmə Əl-göz koordinasiyası Saymaq
Nağılı davam et
Bir cümlə ilə nağıl başlayın, növbə ilə hərəniz bir cümlə əlavə edin.
Ətraflı
Addım-addım Başlayın: "Bir gün balaca dovşan meşədə..." Uşaq növbəti cümləni desin. Növbə ilə 8–10 cümlə qurun. Sonda nağıla birlikdə ad verin. İnkişafına kömək edə bilər Rabitəli nitq Təxəyyül Səbəb-nəticə
Neçə barmaq?
Barmaqlarla rəqəm göstərin, uşaq saysın və eyni sayda əl çalsın.
Ətraflı
Addım-addım 1–3 barmaq göstərin (böyüklər üçün 1–10). Uşaq barmaqları saysın. Sonra o qədər əl çalsın və ya tullansın. Rolları dəyişin. İnkişafına kömək edə bilər Saymaq Rəqəm anlayışı Koordinasiya
2–4 yaş Barmaq ailəsi
Barmaqları ailə üzvlərinə çevirib qısa şeir və mahnı ilə oynayın.
Ətraflı
Addım-addım Hər barmağa ad verin: baba, nənə, ata, ana, balaca. Barmaqları bir-bir qaldırıb "Salam!" deyin. Barmaqlar rəqs etsin, gizlənsin, yatsın. Uşaq öz barmaqları ilə təkrarlasın. İnkişafına kömək edə bilər İncə motorika Nitq Yaddaş
3–5 yaş Oyuncaq həkim
Xəstə ayıcığa qulluq edin: “dinləyin”, sarğı qoyun, təsəlli verin.
Ətraflı
Lazım olanlar Yumşaq oyuncaqlar Dəsmal və ya bint parçası Oyuncaq həkim dəsti (istəyə görə) Addım-addım Ayıcığın “ağrıdığını” deyin və uşaqdan kömək istəyin. Birlikdə “müayinə” edin: nəfəsini dinləyin, istiliyini yoxlayın. Sarğı qoyun, “dərman” verin, ayıcığı yatızdırın. Soruşun: “Ayıcığın özünü daha yaxşı hiss etməsi üçün nə edək?” İnkişafına kömək edə bilər Qayğıkeşlik Empatiya Rollu oyun
Təhlükəsizlik: Əsl dərman və tibbi alətlərlə oynamayın.
2–5 yaş Oyuncaqları yerləşdir
Yığışdırmanı oyuna çevirin: maşınlar qaraja, kuklalar evə, kubiklər qutuya!
Ətraflı
Lazım olanlar Oyuncaqlar Qutular və ya səbətlər Addım-addım Hər qutuya şəkil və ya işarə qoyun: maşın, kukla, kubik. Taymer qurun: “Mahnı bitənə qədər yığışdıraq!” Uşaq oyuncaqları uyğun qutuya daşısın. Sonda birlikdə təmiz otağa baxıb sevinin. İnkişafına kömək edə bilər Məsuliyyət Çeşidləmə Gündəlik vərdiş
Şarı yerə salma
Şarı əllə vurub havada saxlayın – yerə düşməsin.
Ətraflı
Lazım olanlar Addım-addım Şarı şişirib bağlayın. Növbə ilə şarı əllə yuxarı vurun. Şarın yerə düşməməsinə çalışın, neçə dəfə vurduğunuzu sayın. Çətinləşdirin: yalnız sol əllə, yalnız başla. İnkişafına kömək edə bilər Koordinasiya Reaksiya Saymaq
Təhlükəsizlik: Oyunu yalnız böyüklərin nəzarəti ilə oynayın; partlamış şar parçalarını dərhal yığın – boğulma təhlükəsi var.
Tapmaca vaxtı
Sadə tapmacalar deyin, uşaq tapsın, sonra özü tapmaca qursun.
Ətraflı
Addım-addım Tanış əşya və heyvanlar haqqında tapmaca deyin: "Uzun qulaqlı, kök sevir..." Uşağa düşünmək üçün vaxt verin. Tapanda onu tərifləyin. Sonra uşaq öz tapmacasını qursun. İnkişafına kömək edə bilər Məntiqi düşünmə Təsvir etmə Söz ehtiyatı
Fiqur ovu
Ətrafda dairə, kvadrat, üçbucaq formalı əşyalar axtarın.
Ətraflı
Addım-addım Bir fiquru barmaqla havada çəkin: "Dairə!" Otaqda və ya küçədə o formada 3 şey tapın (saat, boşqab, təkər). Sonra kvadrat və üçbucağa keçin. Tapdıqlarınızı sayın: hansı fiqur daha çoxdur? İnkişafına kömək edə bilər Həndəsi fiqurlar Müşahidə Saymaq
2–5 yaş Su ilə rəsm
Həyətdə asfalt və ya daşın üstünə su ilə rəsm çəkin – quruduqca yox olur.
Ətraflı
Lazım olanlar Bir qab su, fırça və ya süngər Addım-addım Qaba su tökün, fırçanı və ya süngəri islədin. Asfaltın üstündə xətt, dairə, günəş çəkin. Rəsmin necə yox olduğuna birlikdə baxın. Yenidən çəkin – bu dəfə daha böyük. İnkişafına kömək edə bilər İncə motorika Yaradıcılıq Səbəb-nəticə
Təhlükəsizlik: Uşağı su ilə tək qoymayın.
4–6 yaş Dostluq rəsmi
Uşaq dostunun və ya ailə üzvünün şəklini çəksin, sonra ona necə sevinc verə biləcəyini danışın.
Ətraflı
Lazım olanlar Addım-addım Soruşun: “Kimi çəkmək istəyirsən?” Rəsm çəkilərkən o insanı nə ilə sevindirdiyini soruşun. Rəsmin altına uşağın dediyi bir cümləni yazın. Rəsmi həmin insana hədiyyə edin. İnkişafına kömək edə bilər Sosial bağlılıq Hissləri ifadə Yaradıcılıq
4–6 yaş Səhər rutini kartları
Səhər addımlarını (yuyunmaq, geyinmək, səhər yeməyi) şəkillərlə kartlara çəkin və sıraya düzün.
Ətraflı
Lazım olanlar Kağız və ya karton Karandaşlar Uşaq qayçısı Addım-addım Səhərlər nə etdiyinizi birlikdə sadalayın. Hər addımı ayrıca kartda sadə şəkillə çəkin. Kartları düzgün ardıcıllıqla divara və ya qapıya yapışdırın. Səhərlər uşaq hər addımı bitirəndə kartı çevirsin. İnkişafına kömək edə bilər Ardıcıllıq Müstəqillik Zaman anlayışı
Təhlükəsizlik: Qayçı ilə işi böyük nəzarəti altında görün.
Heyvan yerişi
Dovşan kimi tullanın, ayı kimi yeriyin, ilan kimi sürünün – kim hansı heyvandır?
Ətraflı
Addım-addım Bir heyvan adı deyin və onun kimi hərəkət edin. Uşaq sizi təqlid etsin, sonra özü heyvan seçsin. Sürəti dəyişin: “yavaş tısbağa”, “sürətli dovşan”. Sonda “yorğun pişik” kimi uzanıb dincəlin. İnkişafına kömək edə bilər İri motorika Tarazlıq Təxəyyül
Təhlükəsizlik: Hərəkət üçün kəskin künclərdən və sürüşkən döşəmədən uzaq yer seçin.
Buludlarda nə var?
Uzanıb buludlara baxın və onların nəyə bənzədiyini danışın.
Ətraflı
Lazım olanlar Uzanmaq üçün örtük (istəyə görə) Addım-addım Kölgəli, təhlükəsiz yerdə uzanın və ya oturun. Bir bulud seçin: "Bu nəyə bənzəyir?" Uşağın fikrini davam etdirin: "Bəs bu fil hara gedir?" Buludlar dəyişdikcə yeni şəkillər tapın. İnkişafına kömək edə bilər Təxəyyül Nitq Sakitləşmə
Təhlükəsizlik: Günəşə birbaşa baxmayın, isti havada papaq taxın.
Nə dəyişdi?
Bir neçə oyuncağı düzün, uşaq gözünü yumanda birinin yerini dəyişin.
Ətraflı
Lazım olanlar Addım-addım Oyuncaqları sıra ilə düzün və birlikdə adlandırın. Uşaq gözünü yumsun, siz bir oyuncağı götürün və ya yerini dəyişin. Uşaq nəyin dəyişdiyini tapsın. Tapdıqca oyuncaq sayını artırın. İnkişafına kömək edə bilər Vizual yaddaş Diqqət Müşahidə
Təhlükəsizlik: Kiçik hissəli oyuncaqları 3 yaşdan kiçik uşaqlara verməyin.
3–6 yaş Yarpaq izi
Yarpağı kağızın altına qoyub üstündən karandaşla sürtün – damarlar görünsün.
Ətraflı
Lazım olanlar Kağız Rəngli karandaş və ya mum karandaş Müxtəlif yarpaqlar Addım-addım Gəzintidə müxtəlif formalı yarpaqlar toplayın. Yarpağı damarlı tərəfi yuxarı qoyub üstünə kağız qoyun. Karandaşı yan tərəfi ilə kağızın üstündən sürtün. Fərqli rənglərlə "yarpaq ağacı" yaradın. İnkişafına kömək edə bilər İncə motorika Təbiəti müşahidə Rəng seçimi
Top ötürmə
Yerdə oturub topu bir-birinizə diyirlədin, sonra yavaşca atıb tutun.
Ətraflı
Lazım olanlar Addım-addım Qarşı-qarşıya oturun, ayaqlarınızı açın. Topu uşağa diyirlədin, o geri diyirlətsin. Alındıqca ayağa qalxıb yaxın məsafədən atın və tutun. Hər ötürmədə sayın: “bir, iki, üç…”. İnkişafına kömək edə bilər İri motorika Əl-göz koordinasiyası Növbə ilə oynama
Təhlükəsizlik: Yumşaq top seçin, kövrək əşyalardan uzaq oynayın.
Şəkilli kitab söhbəti
Kitabı oxumaq əvəzinə şəkillərə baxıb sual verin – uşaq danışsın.
Ətraflı
Lazım olanlar Addım-addım Rahat oturun və bir səhifə açın. Soruşun: "Bu kimdir? Nə edir?" Uşağın cavabını genişləndirin: "Bəli, pişik süd içir, ağ süd." Səhifəni uşaq özü çevirsin. İnkişafına kömək edə bilər Söz ehtiyatı Diqqət Kitab sevgisi
Yarpaq və daşları sırala
Gəzintidə yarpaq və daş toplayıb ölçüsünə, rənginə görə sıralayın.
Ətraflı
Lazım olanlar Toplamaq üçün çanta (istəyə görə) Addım-addım Gəzinti zamanı 8–10 yarpaq və daş toplayın. Onları böyükdən kiçiyə düzün. Sonra rənginə və ya formasına görə qruplara ayırın. Soruşun: "Hansı qrupda daha çoxdur?" İnkişafına kömək edə bilər Sıralama Təsnifat Təbiəti müşahidə
Təhlükəsizlik: Uşaq toplanan əşyaları ağzına aparmasın, sonra əlləri yuyun.
3–6 yaş Duz xəmirindən heyvanlar
Un, duz və sudan yumşaq xəmir hazırlayıb heyvan fiqurları düzəldin.
Ətraflı
Lazım olanlar 1 stəkan un ½ stəkan duz ½ stəkan su Qab və qaşıq Addım-addım Un, duz və suyu qarışdırıb yumşaq xəmir yoğurun. Birlikdə kürə, "kolbasa" və yastı dairələr düzəldin. Onlardan pişik, ilan, tısbağa yaradın. Fiqurları bir gün qurudub sonra rəngləyə bilərsiniz. İnkişafına kömək edə bilər İncə motorika Yaradıcılıq Forma anlayışı
Təhlükəsizlik: Xəmir duzludur – yeməyin; sonra əlləri yuyun.
Yastıq maneələri
Yastıq, ədyal və stullarla evdə kiçik maneə yolu qurun: üstündən keç, altından sürün.
Ətraflı
Lazım olanlar Divan yastıqları Ədyal 1–2 möhkəm stul Addım-addım Döşəmədə yastıqlardan “daş yol” düzün. Stulun üstünə ədyal salıb “tunel” düzəldin. Marşrutu birlikdə keçin: yastıqlarla addımla, tuneldən sürün. Uşaq marşrutu dəyişsin və sizə “yol göstərsin”. İnkişafına kömək edə bilər Tarazlıq Bədən koordinasiyası Planlama
Təhlükəsizlik: Sürüşkən döşəmədə yastıqların altına xalça qoyun, mebel künclərindən uzaq durun.
Pazl vaxtı
Yaşa uyğun pazl yığın – əvvəl künclərdən, sonra kənarlardan başlayın.
Ətraflı
Lazım olanlar Pazl (3 yaş: 12–24 hissə, 4–6 yaş: 24–60 hissə) Addım-addım Hissələri masaya üzü yuxarı düzün. Əvvəl künc və kənar hissələri birlikdə tapın. Uşağa "Bu hissədə nə görürsən?" deyə ipucu verin. Bitəndə şəklin hekayəsini danışın. İnkişafına kömək edə bilər Səbr Vizual qavrayış Problem həll etmə
4–6 yaş Kağız təyyarələr
Birlikdə kağız təyyarə qatlayın və kimin təyyarəsinin daha uzağa uçduğunu yoxlayın.
Ətraflı
Lazım olanlar A4 kağız (bir neçə vərəq) Addım-addım Kağızı uzununa ortadan qatlayın və açın. Yuxarı küncləri ortaya, sonra kənarları yenidən ortaya qatlayın. Qanadları aşağı qatlayın. Uçurun və məsafəni addımla ölçün; qanadları dəyişib yenidən yoxlayın. İnkişafına kömək edə bilər İncə motorika Təlimata əməl etmə Sadə sınaq
Təhlükəsizlik: Təyyarəni insanların üzünə tərəf atmayın.
Dur – hərəkət et!
Musiqi çalarkən rəqs edin, musiqi dayananda “heykəl” kimi donun.
Ətraflı
Lazım olanlar Musiqi (telefon və ya radio) Addım-addım Şən musiqi qoşun və birlikdə rəqs edin. Musiqini qəfil dayandırın – hamı yerində donsun. Kim tərpənsə, gülməli bir hərəkət etsin. Növbəni uşağa verin: musiqini o dayandırsın. İnkişafına kömək edə bilər Özünü idarə etmə Diqqət Hərəkət
Təbiət xəzinə ovu
Parkda siyahı üzrə “xəzinələr” axtarın: dairəvi daş, sarı yarpaq, uzun çubuq…
Ətraflı
Lazım olanlar Kiçik paket və ya səbət İstəyə görə şəkilli siyahı Addım-addım Gəzintidən əvvəl tapılacaq 5 şeyi deyin və ya çəkin. Parkda birlikdə axtarın və tapılanı siyahıdan silin. Tapıntıları müqayisə edin: hansı böyükdür, hansı yüngüldür? Evə qayıdanda xəzinələri sayın və düzün. İnkişafına kömək edə bilər Müşahidə Müqayisə Saymaq
Təhlükəsizlik: Şüşə qırıqları, zibil və naməlum bitkilərə toxunmayın; sonra əlləri yuyun.
2–3 yaş İlk cızma-qara
Böyük vərəqə mum karandaşla sərbəst xətlər çəkin – uşaq ilk "rəsm"ini yaratsın.
Ətraflı
Lazım olanlar Böyük vərəq kağız Qalın mum karandaşlar Addım-addım Kağızı masaya və ya yerə yapışdırın ki, sürüşməsin. Uşağa 2–3 rəng verin, özü seçsin. Siz də yanında çəkin: "Mən dairə çəkirəm, sən?" Rəsmə ad verin və divara asın. İnkişafına kömək edə bilər İncə motorika Rəngləri tanıma Özünü ifadə
Təhlükəsizlik: Karandaşları ağıza aparmasına göz qoyun.
Səbətə at
Qutu və ya səbəti hədəf edin, topu və ya corab yumağını içinə atmağa çalışın.
Ətraflı
Lazım olanlar Qutu və ya səbət Yumşaq top və ya bükülmüş corablar Addım-addım Qutunu 1–2 addım məsafəyə qoyun. Növbə ilə topu qutuya atın. Alındıqca məsafəni artırın və ya bir ayaq üstə atmağı yoxlayın. Düşən topları birlikdə sayın. İnkişafına kömək edə bilər Hədəfə nişan alma Əl-göz koordinasiyası Saymaq
Təhlükəsizlik: Bərk toplarla ev içində oynamayın.
4–6 yaş Kölgəni çək
Oyuncağı günəşə və ya lampaya qarşı qoyun, kağızdakı kölgəsinin konturunu çəkin.
Ətraflı
Lazım olanlar Kağız Karandaş Bir neçə oyuncaq (fiqur, heyvan) Günəşli yer və ya stolüstü lampa Addım-addım Kağızı yerə və ya masaya qoyun, oyuncağı onun kənarına yerləşdirin. Kölgənin kağıza düşdüyünə baxın. Uşaq kölgənin konturunu karandaşla çəksin. Sonra konturu rəngləyib oyuncağın “portretini” düzəldin. İnkişafına kömək edə bilər Müşahidə Əl-göz koordinasiyası Yaradıcılıq
Təhlükəsizlik: Lampanın isinməsinə diqqət edin, uşaq günəşə birbaşa baxmasın.
