Uşağın nitqinə evdə necə dəstək olmaq olar: 7 gündəlik vərdiş
Xüsusi dərs lazım deyil – gündəlik söhbət, kitab və oyun nitqin inkişafına kömək edə bilər.
Uşaqlar danışmağı ən çox gündəlik ünsiyyətdən öyrənirlər. Aşağıdakı sadə vərdişlər heç bir xüsusi material tələb etmir və günün istənilən anına sığır.
- Gördüyünüzü danışın. Yemək bişirərkən, gəzərkən nə etdiyinizi sadə cümlələrlə deyin: “İndi alma doğrayıram.”
- Cümləni genişləndirin. Uşaq “maşın” deyirsə, siz “Bəli, böyük qırmızı maşın” deyin.
- Açıq suallar verin. “Bəli/xeyr” əvəzinə “Nə oldu? Sonra nə etdi?” soruşun.
- Hər gün kitab oxuyun. Şəkillərə baxıb danışın, uşağa səhifəni çevirməyə imkan verin.
- Gözləyin. Sual verdikdən sonra bir neçə saniyə susun – uşağa cavab vermək üçün vaxt lazımdır.
- Mahnı və qafiyələr oxuyun. Təkrarlanan sözlər yadda qalır və səsləri ayırd etməyə kömək edir.
- Ekranı ünsiyyətlə əvəz edin. Ekran qarşısında keçən vaxtı azaltmaq canlı söhbət üçün daha çox imkan yaradır.
Düzəltmək yox, nümunə göstərmək
Uşaq sözü səhv deyirsə, onu düzəltməyə məcbur etməyin. Sadəcə doğru formada təkrarlayın: “Hə, top düşdü.” Bu, uşağın danışmaq həvəsini qoruyur.
Nə vaxt mütəxəssisə müraciət etmək olar?
Hər uşaq öz tempində danışır. Uşağın nitqi, eşitməsi və ya başa düşməsi ilə bağlı narahatlığınız varsa, pediatr və ya loqopedlə məsləhətləşin – erkən məsləhət çox vaxt rahatlıq gətirir.
Tövsiyələr ümumi məlumat xarakterlidir – inkişaf norması, diaqnoz və ya fərdi tibbi məsləhət deyil. Narahatlığınız olarsa, pediatr və ya uşaq psixoloqu ilə məsləhətləşin.
