AZRUEN
Bağçanı əlavə et

5 yaşlı uşaq üçün fəaliyyətlər

5 yaşlı uşaqlar üçün nitq, məntiq, yaradıcılıq, fiziki, sosial və müstəqillik fəaliyyətləri – addım-addım təlimatla.

Nitq və ünsiyyət3–6 yaş

Şəkil haqqında hekayə

Kitabdakı və ya telefondakı bir şəkilə baxıb birlikdə kiçik hekayə qurun.

15 dəqŞəkilli kitab və ya ailə fotosu

Ətraflı

Lazım olanlar

  • Şəkilli kitab və ya ailə fotosu

Addım-addım

  1. Bir şəkil seçin və “Burada nə görürsən?” deyə soruşun.
  2. Sual verin: “Bu kimdir? Haraya gedir? Nə hiss edir?”
  3. Uşağın cümləsini bir az genişləndirib təkrar edin: “Bəli, qırmızı maşın sürətlə gedir.”
  4. Sonda hekayəyə ad qoyun və birlikdə başdan danışın.

İnkişafına kömək edə bilər

Cümlə qurmaTəxəyyülArdıcıl danışma

Nitq və ünsiyyət2–5 yaş

Telefon oyunu

Oyuncaq telefonla “zəng” edin – salamlaşın, gününüzü danışın, sağollaşın.

10 dəqOyuncaq telefon və ya pult, İstəyə görə yumşaq oyuncaq

Ətraflı

Lazım olanlar

  • Oyuncaq telefon və ya pult
  • İstəyə görə yumşaq oyuncaq

Addım-addım

  1. “Zəng gəlir!” deyib telefonu uşağa verin.
  2. Salamlaşın və sadə suallar verin: “Nə yedin? Kimlə oynadın?”
  3. Növbə ilə danışın, uşağın cavabını səbirlə gözləyin.
  4. Sonra uşaq nənəyə və ya oyuncağa “zəng” etsin.

İnkişafına kömək edə bilər

Dialoq qurmaNövbə ilə danışmaNəzakət sözləri

Təhlükəsizlik: Əsl telefonla oynayırsınızsa, ekranı kilidləyin.

Nitq və ünsiyyət4–6 yaş

Qafiyə tap

Sadə sözlərə qafiyə axtarın: “top – kop”, “ay – çay”. Yolda da oynamaq olar.

5 dəqXüsusi material lazım deyil

Ətraflı

Addım-addım

  1. Bir söz deyin: “çay”.
  2. Uşaqdan ona bənzəyən söz tapmasını istəyin: “ay, bay, nay”.
  3. Uydurma sözlər də olar – əsas səslərin oxşarlığını eşitməkdir.
  4. Növbəni dəyişin: uşaq söz desin, siz qafiyə tapın.

İnkişafına kömək edə bilər

Fonematik eşitməSöz oyunuDiqqət

Məntiq və düşünmə3–6 yaş

Nə əskikdir?

4–6 əşyaya baxın, uşaq gözünü yumsun, birini gizlədin – hansı əskikdir?

10 dəq4–6 tanış əşya və ya oyuncaq, Dəsmal

Ətraflı

Lazım olanlar

  • 4–6 tanış əşya və ya oyuncaq
  • Dəsmal

Addım-addım

  1. Əşyaları masaya düzün və birlikdə adlandırın.
  2. Uşaq gözünü yumsun, siz birini dəsmalın altında gizlədin.
  3. “Nə əskikdir?” deyə soruşun.
  4. Uğurlu olduqca əşyaların sayını artırın və ya yerlərini dəyişin.

İnkişafına kömək edə bilər

YaddaşDiqqətMüşahidə

Məntiq və düşünmə4–6 yaş

Ardıcıllığı davam et

Qaşıq, çəngəl, makaron kimi əşyalarla naxış qurun: qaşıq–çəngəl–qaşıq… növbəti nədir?

15 dəqPlastik qaşıq və çəngəllər, makaron və ya düymələr

Ətraflı

Lazım olanlar

  • Plastik qaşıq və çəngəllər, makaron və ya düymələr

Addım-addım

  1. Masada sadə ardıcıllıq düzün: A–B–A–B.
  2. Uşaqdan növbəti əşyanı qoymasını istəyin.
  3. Alındıqca çətinləşdirin: A–A–B, A–B–C.
  4. Uşaq özü ardıcıllıq qursun, siz davam etdirin.

İnkişafına kömək edə bilər

Məntiqi düşünməQanunauyğunluğu görməRiyazi təfəkkür

Təhlükəsizlik: Kiçik makaron və düymələrlə yalnız yaxından nəzarət altında oynayın.

Yaradıcı bacarıqlar3–6 yaş

Qutudan ev

Böyük karton qutudan pəncərəli ev, maşın və ya raket düzəldin və bəzəyin.

30 dəqBöyük karton qutu, Flomaster, karandaş, İstəyə görə yapışqa…

Ətraflı

Lazım olanlar

  • Böyük karton qutu
  • Flomaster, karandaş
  • İstəyə görə yapışqan və rəngli kağız

Addım-addım

  1. Uşaqla birlikdə qutunun nəyə çevriləcəyini seçin: ev, maşın, raket.
  2. Pəncərə və qapı yerlərini çəkin – kəsmək işini böyük etsin.
  3. Uşaq qutunu rəngləsin və bəzəsin.
  4. Hazır “ev”də sevimli oyuncaqla qonaqlıq oyunu oynayın.

İnkişafına kömək edə bilər

TəxəyyülPlanlamaİncə motorika

Təhlükəsizlik: Kəskin bıçaq və qayçı ilə kəsmə işini yalnız böyük görsün.

Yaradıcı bacarıqlar3–6 yaş

Təbiət kolajı

Parkda yarpaq, ləçək və çubuq toplayın, evdə və ya skamyada kağıza yapışdırın.

20 dəqKiçik paket, Qalın kağız və ya karton, Uşaq yapışqanı

Ətraflı

Lazım olanlar

  • Kiçik paket
  • Qalın kağız və ya karton
  • Uşaq yapışqanı

Addım-addım

  1. Gəzinti zamanı yerə düşmüş yarpaq, ləçək və çubuq toplayın.
  2. Tapıntıları rəng və ölçüyə görə müqayisə edin.
  3. Kağızın üzərində şəkil qurun: kirpi, ağac, kəpənək.
  4. Yapışdırın və hansı əşyanı harada tapdığınızı danışın.

İnkişafına kömək edə bilər

Təbiəti müşahidəYaradıcılıqSöz ehtiyatı

Təhlükəsizlik: Göbələk, giləmeyvə və naməlum bitkiləri ağıza almamağı xatırladın, sonra əlləri yuyun.

Nitq və ünsiyyət3–6 yaş

Mən görürəm...

Ətrafdakı bir əşyanı rənginə və ya formasına görə təsvir edin – uşaq tapmağa çalışsın.

5 dəqXüsusi material lazım deyil

Ətraflı

Addım-addım

  1. Ətrafa baxın və bir əşya seçin, adını deməyin.
  2. "Mən qırmızı və yumru bir şey görürəm" deyin.
  3. Uşaq tapana qədər yeni ipucu verin.
  4. Sonra rolları dəyişin – uşaq tapmaca qursun.

İnkişafına kömək edə bilər

Söz ehtiyatıDiqqətTəsvir etmə

Nitq və ünsiyyət5–6 yaş

Söz zənciri

Hər yeni söz əvvəlki sözün son səsi ilə başlasın: alma – ana – ağac...

5 dəqXüsusi material lazım deyil

Ətraflı

Addım-addım

  1. Bir sözlə başlayın, məsələn "alma".
  2. Uşaq son səsi tapsın ("a") və o səslə söz desin.
  3. Növbə ilə davam edin.
  4. Çətin olsa, ipucu verin: "A ilə başlayan bir meyvə..."

İnkişafına kömək edə bilər

Fonematik eşitməSöz ehtiyatıMəktəbə hazırlıq

Nitq və ünsiyyət3–6 yaş

Nağılı davam et

Bir cümlə ilə nağıl başlayın, növbə ilə hərəniz bir cümlə əlavə edin.

10 dəqXüsusi material lazım deyil

Ətraflı

Addım-addım

  1. Başlayın: "Bir gün balaca dovşan meşədə..."
  2. Uşaq növbəti cümləni desin.
  3. Növbə ilə 8–10 cümlə qurun.
  4. Sonda nağıla birlikdə ad verin.

İnkişafına kömək edə bilər

Rabitəli nitqTəxəyyülSəbəb-nəticə

Nitq və ünsiyyət4–6 yaş

Tapmaca vaxtı

Sadə tapmacalar deyin, uşaq tapsın, sonra özü tapmaca qursun.

10 dəqXüsusi material lazım deyil

Ətraflı

Addım-addım

  1. Tanış əşya və heyvanlar haqqında tapmaca deyin: "Uzun qulaqlı, kök sevir..."
  2. Uşağa düşünmək üçün vaxt verin.
  3. Tapanda onu tərifləyin.
  4. Sonra uşaq öz tapmacasını qursun.

İnkişafına kömək edə bilər

Məntiqi düşünməTəsvir etməSöz ehtiyatı

Nitq və ünsiyyət3–6 yaş

Buludlarda nə var?

Uzanıb buludlara baxın və onların nəyə bənzədiyini danışın.

10 dəqUzanmaq üçün örtük (istəyə görə)

Ətraflı

Lazım olanlar

  • Uzanmaq üçün örtük (istəyə görə)

Addım-addım

  1. Kölgəli, təhlükəsiz yerdə uzanın və ya oturun.
  2. Bir bulud seçin: "Bu nəyə bənzəyir?"
  3. Uşağın fikrini davam etdirin: "Bəs bu fil hara gedir?"
  4. Buludlar dəyişdikcə yeni şəkillər tapın.

İnkişafına kömək edə bilər

TəxəyyülNitqSakitləşmə

Təhlükəsizlik: Günəşə birbaşa baxmayın, isti havada papaq taxın.

Məntiq və düşünmə3–6 yaş

Addımları say

Hədəfə qədər addımları, tullanmaları sayın və təxmin edin.

5 dəqXüsusi material lazım deyil

Ətraflı

Addım-addım

  1. Bir hədəf seçin: qapı, ağac, divan.
  2. Soruşun: "Səncə neçə addımdır?"
  3. Birlikdə ucadan sayaraq gedin.
  4. Sonra nəhəng və cırtdan addımlarla yoxlayın – nəticə necə dəyişir?

İnkişafına kömək edə bilər

SaymaqTəxmin etməMüqayisə

Məntiq və düşünmə4–6 yaş

Hansı artıqdır?

Dörd söz deyin, uşaq aralarında "artıq" olanı tapıb səbəbini izah etsin.

5 dəqXüsusi material lazım deyil

Ətraflı

Addım-addım

  1. Deyin: "Alma, armud, maşın, banan."
  2. Soruşun: "Hansı artıqdır? Niyə?"
  3. Uşağın səbəbini dinləyin – fərqli cavab da düzgün ola bilər.
  4. Sonra uşaq sizə sual qursun.

İnkişafına kömək edə bilər

TəsnifatMəntiqi izahNitq

Məntiq və düşünmə2–5 yaş

Neçə barmaq?

Barmaqlarla rəqəm göstərin, uşaq saysın və eyni sayda əl çalsın.

5 dəqXüsusi material lazım deyil

Ətraflı

Addım-addım

  1. 1–3 barmaq göstərin (böyüklər üçün 1–10).
  2. Uşaq barmaqları saysın.
  3. Sonra o qədər əl çalsın və ya tullansın.
  4. Rolları dəyişin.

İnkişafına kömək edə bilər

SaymaqRəqəm anlayışıKoordinasiya

Məntiq və düşünmə3–5 yaş

Fiqur ovu

Ətrafda dairə, kvadrat, üçbucaq formalı əşyalar axtarın.

10 dəqXüsusi material lazım deyil

Ətraflı

Addım-addım

  1. Bir fiquru barmaqla havada çəkin: "Dairə!"
  2. Otaqda və ya küçədə o formada 3 şey tapın (saat, boşqab, təkər).
  3. Sonra kvadrat və üçbucağa keçin.
  4. Tapdıqlarınızı sayın: hansı fiqur daha çoxdur?

İnkişafına kömək edə bilər

Həndəsi fiqurlarMüşahidəSaymaq

Məntiq və düşünmə3–6 yaş

Nə dəyişdi?

Bir neçə oyuncağı düzün, uşaq gözünü yumanda birinin yerini dəyişin.

10 dəq4–6 oyuncaq

Ətraflı

Lazım olanlar

  • 4–6 oyuncaq

Addım-addım

  1. Oyuncaqları sıra ilə düzün və birlikdə adlandırın.
  2. Uşaq gözünü yumsun, siz bir oyuncağı götürün və ya yerini dəyişin.
  3. Uşaq nəyin dəyişdiyini tapsın.
  4. Tapdıqca oyuncaq sayını artırın.

İnkişafına kömək edə bilər

Vizual yaddaşDiqqətMüşahidə

Təhlükəsizlik: Kiçik hissəli oyuncaqları 3 yaşdan kiçik uşaqlara verməyin.

Məntiq və düşünmə3–6 yaş

Yarpaq və daşları sırala

Gəzintidə yarpaq və daş toplayıb ölçüsünə, rənginə görə sıralayın.

15 dəqToplamaq üçün çanta (istəyə görə)

Ətraflı

Lazım olanlar

  • Toplamaq üçün çanta (istəyə görə)

Addım-addım

  1. Gəzinti zamanı 8–10 yarpaq və daş toplayın.
  2. Onları böyükdən kiçiyə düzün.
  3. Sonra rənginə və ya formasına görə qruplara ayırın.
  4. Soruşun: "Hansı qrupda daha çoxdur?"

İnkişafına kömək edə bilər

SıralamaTəsnifatTəbiəti müşahidə

Təhlükəsizlik: Uşaq toplanan əşyaları ağzına aparmasın, sonra əlləri yuyun.

Məntiq və düşünmə3–6 yaş

Pazl vaxtı

Yaşa uyğun pazl yığın – əvvəl künclərdən, sonra kənarlardan başlayın.

15 dəqPazl (3 yaş: 12–24 hissə, 4–6 yaş: 24–60 hissə)

Ətraflı

Lazım olanlar

  • Pazl (3 yaş: 12–24 hissə, 4–6 yaş: 24–60 hissə)

Addım-addım

  1. Hissələri masaya üzü yuxarı düzün.
  2. Əvvəl künc və kənar hissələri birlikdə tapın.
  3. Uşağa "Bu hissədə nə görürsən?" deyə ipucu verin.
  4. Bitəndə şəklin hekayəsini danışın.

İnkişafına kömək edə bilər

SəbrVizual qavrayışProblem həll etmə

Yaradıcı bacarıqlar3–6 yaş

Havada rəsm

Barmaqla havada fiqur, hərf və ya əşya çəkin – qarşı tərəf tapsın.

5 dəqXüsusi material lazım deyil

Ətraflı

Addım-addım

  1. Barmağınızla havada yavaş-yavaş ev, günəş və ya dairə çəkin.
  2. Uşaq nə çəkdiyinizi tapsın.
  3. Sonra uşaq çəksin, siz tapın.
  4. 5–6 yaş üçün hərf və rəqəmlər çəkin.

İnkişafına kömək edə bilər

TəxəyyülVizual yaddaşƏl-göz koordinasiyası

Yaradıcı bacarıqlar4–6 yaş

Bədənlə fiqurlar

Bədəninizlə hərf, rəqəm və fiqurlar yaradın – şəklini çəkə də bilərsiniz.

5 dəqXüsusi material lazım deyil

Ətraflı

Addım-addım

  1. Deyin: "Gəl bədənimizlə dairə düzəldək!"
  2. Qollarla, ayaqlarla və ya yerə uzanaraq fiqur yaradın.
  3. Sonra hərf və rəqəmlərə keçin: "T", "O", "1".
  4. Bir-birinizin fiqurunu tapın.

İnkişafına kömək edə bilər

Bədən şüuruHərf və rəqəmlərYaradıcılıq

Təhlükəsizlik: Sürüşkən olmayan, geniş yer seçin.

Yaradıcı bacarıqlar2–5 yaş

Bədən musiqisi

Əl çalmaq, ayaq döymək və dizə vurmaqla ritm yaradın, uşaq təkrarlasın.

5 dəqXüsusi material lazım deyil

Ətraflı

Addım-addım

  1. Sadə ritm göstərin: əl-əl-ayaq.
  2. Uşaq təkrarlasın.
  3. Ritmi tədricən çətinləşdirin, sürəti dəyişin.
  4. Sonra uşaq ritm qursun, siz təkrarlayın.

İnkişafına kömək edə bilər

Ritm hissiDiqqətYaddaş

Yaradıcı bacarıqlar3–6 yaş

Xəyali heyvan

Birlikdə heç kimin görmədiyi yeni heyvan uydurun: adı, səsi, yerişi.

5 dəqXüsusi material lazım deyil

Ətraflı

Addım-addım

  1. Soruşun: "Fil burunlu, dovşan qulaqlı heyvan necə yeriyər?"
  2. Heyvana ad verin.
  3. Onun səsini çıxarın və onun kimi yeriyin.
  4. Harada yaşadığını, nə yediyini uydurun.

İnkişafına kömək edə bilər

TəxəyyülNitqYaradıcı düşünmə

Yaradıcı bacarıqlar2–5 yaş

Su ilə rəsm

Həyətdə asfalt və ya daşın üstünə su ilə rəsm çəkin – quruduqca yox olur.

10 dəqBir qab su, fırça və ya süngər

Ətraflı

Lazım olanlar

  • Bir qab su, fırça və ya süngər

Addım-addım

  1. Qaba su tökün, fırçanı və ya süngəri islədin.
  2. Asfaltın üstündə xətt, dairə, günəş çəkin.
  3. Rəsmin necə yox olduğuna birlikdə baxın.
  4. Yenidən çəkin – bu dəfə daha böyük.

İnkişafına kömək edə bilər

İncə motorikaYaradıcılıqSəbəb-nəticə

Təhlükəsizlik: Uşağı su ilə tək qoymayın.

Yaradıcı bacarıqlar3–6 yaş

Yarpaq izi

Yarpağı kağızın altına qoyub üstündən karandaşla sürtün – damarlar görünsün.

15 dəqKağız, Rəngli karandaş və ya mum karandaş, Müxtəlif yarpaql…

Ətraflı

Lazım olanlar

  • Kağız
  • Rəngli karandaş və ya mum karandaş
  • Müxtəlif yarpaqlar

Addım-addım

  1. Gəzintidə müxtəlif formalı yarpaqlar toplayın.
  2. Yarpağı damarlı tərəfi yuxarı qoyub üstünə kağız qoyun.
  3. Karandaşı yan tərəfi ilə kağızın üstündən sürtün.
  4. Fərqli rənglərlə "yarpaq ağacı" yaradın.

İnkişafına kömək edə bilər

İncə motorikaTəbiəti müşahidəRəng seçimi

Yaradıcı bacarıqlar3–6 yaş

Duz xəmirindən heyvanlar

Un, duz və sudan yumşaq xəmir hazırlayıb heyvan fiqurları düzəldin.

20 dəq1 stəkan un, ½ stəkan duz, ½ stəkan su, Qab və qaşıq

Ətraflı

Lazım olanlar

  • 1 stəkan un
  • ½ stəkan duz
  • ½ stəkan su
  • Qab və qaşıq

Addım-addım

  1. Un, duz və suyu qarışdırıb yumşaq xəmir yoğurun.
  2. Birlikdə kürə, "kolbasa" və yastı dairələr düzəldin.
  3. Onlardan pişik, ilan, tısbağa yaradın.
  4. Fiqurları bir gün qurudub sonra rəngləyə bilərsiniz.

İnkişafına kömək edə bilər

İncə motorikaYaradıcılıqForma anlayışı

Təhlükəsizlik: Xəmir duzludur – yeməyin; sonra əlləri yuyun.

Yaradıcı bacarıqlar4–6 yaş

Kağız təyyarələr

Birlikdə kağız təyyarə qatlayın və kimin təyyarəsinin daha uzağa uçduğunu yoxlayın.

10 dəqA4 kağız (bir neçə vərəq)

Ətraflı

Lazım olanlar

  • A4 kağız (bir neçə vərəq)

Addım-addım

  1. Kağızı uzununa ortadan qatlayın və açın.
  2. Yuxarı küncləri ortaya, sonra kənarları yenidən ortaya qatlayın.
  3. Qanadları aşağı qatlayın.
  4. Uçurun və məsafəni addımla ölçün; qanadları dəyişib yenidən yoxlayın.

İnkişafına kömək edə bilər

İncə motorikaTəlimata əməl etməSadə sınaq

Təhlükəsizlik: Təyyarəni insanların üzünə tərəf atmayın.

Sosial və emosional bacarıqlar2–6 yaş

Şar kimi nəfəs

Qarnınızı şar kimi şişirib yavaş-yavaş boşaldın – sakitləşmək üçün.

5 dəqXüsusi material lazım deyil

Ətraflı

Addım-addım

  1. Rahat oturun, əlinizi qarnınıza qoyun.
  2. Burnunuzla yavaş nəfəs alın – "şar" şişsin.
  3. Ağızla yavaşca üfürün – "şar" boşalsın.
  4. 5 dəfə təkrarlayın, sonra uşaq necə hiss etdiyini desin.

İnkişafına kömək edə bilər

Emosiyaları idarə etməSakitləşməBədən şüuru

Sosial və emosional bacarıqlar3–6 yaş

Pıçıltı oyunu

Bir-birinizin qulağına söz pıçıldayın – səssiz və diqqətli oyun.

5 dəqXüsusi material lazım deyil

Ətraflı

Addım-addım

  1. Uşağın qulağına bir söz pıçıldayın.
  2. Uşaq onu növbəti adama və ya oyuncağa pıçıldasın.
  3. Sonuncu şəxs sözü ucadan desin – dəyişdimi?
  4. Uşaq da söz seçsin.

İnkişafına kömək edə bilər

Diqqətlə dinləməNövbə gözləməSakitləşmə

Sosial və emosional bacarıqlar2–5 yaş

Yuxulu ayılar

Hamı "yuxulu ayı" olub uzansın, siz isə ayıları yavaşca oyadın.

5 dəqXüsusi material lazım deyil

Ətraflı

Addım-addım

  1. Uşaq yerə uzanıb gözlərini yumsun – o, qış yuxusundakı ayıdır.
  2. Sakit səslə deyin: "Ayılar yatır, nəfəsləri yavaşdır..."
  3. 30 saniyə sonra "Bahar gəldi!" deyin – ayı yavaş-yavaş oyansın, gərnəşsin.
  4. Bir neçə dəfə təkrarlayın.

İnkişafına kömək edə bilər

RahatlamaÖzünü idarə etməDiqqət

Sosial və emosional bacarıqlar3–6 yaş

Salam vermə oyunu

Oyuncaqlar və ya ailə üzvləri ilə salamlaşma, təşəkkür və üzr istəməni məşq edin.

10 dəqXüsusi material lazım deyil

Ətraflı

Addım-addım

  1. Kiçik səhnələr qurun: mağazaya girmək, qonaq gəlmək, bağçada dost tapmaq.
  2. Uşaqla növbə ilə rol oynayın: "Salam, adın nədir?"
  3. "Zəhmət olmasa", "təşəkkür edirəm", "bağışla" sözlərini işlədin.
  4. Hər səhnədən sonra uşağı tərifləyin.

İnkişafına kömək edə bilər

Ünsiyyət bacarıqlarıNəzakətÖzünə inam

Sosial və emosional bacarıqlar3–6 yaş

Oyuncaq teatrı

Oyuncaqlarla qısa tamaşa qurun – dostluq, paylaşma haqqında.

15 dəq2–4 oyuncaq, Divan və ya masa "səhnə" kimi

Ətraflı

Lazım olanlar

  • 2–4 oyuncaq
  • Divan və ya masa "səhnə" kimi

Addım-addım

  1. Oyuncaqları seçib onlara ad verin.
  2. Sadə süjet təklif edin: "Ayının topu itib, dostları kömək edir."
  3. Uşaq oyuncaqların səsi ilə danışsın.
  4. Sonda soruşun: "Dostlar özlərini necə hiss etdi?"

İnkişafına kömək edə bilər

EmpatiyaNitqTəxəyyül

Gündəlik müstəqillik2–6 yaş

Kiçik bağban

Uşaq evdəki gülləri və ya həyətdəki bitkiləri özü sulasın.

5 dəqKiçik su qabı və ya sulayıcı

Ətraflı

Lazım olanlar

  • Kiçik su qabı və ya sulayıcı

Addım-addım

  1. Qaba az su tökün ki, uşaq rahat daşısın.
  2. Hansı bitkilərin susuz olduğunu birlikdə yoxlayın (torpağa toxunun).
  3. Uşaq hər bitkiyə bir az su töksün.
  4. Həftədə bir "bağban günü" seçin.

İnkişafına kömək edə bilər

Məsuliyyətİncə motorikaTəbiətə qayğı

Təhlükəsizlik: Bəzi otaq bitkiləri zəhərli ola bilər – yarpaqları ağıza aparmasın.

Gündəlik müstəqillik4–6 yaş

Paltar qatlama

Uşaq öz köynək və şalvarlarını sadə üsulla qatlamağı öyrənsin.

10 dəqUşağın 3–4 paltarı

Ətraflı

Lazım olanlar

  • Uşağın 3–4 paltarı

Addım-addım

  1. Köynəyi masaya düz sərin.
  2. Qolları ortaya qatlayın, sonra köynəyi aşağıdan yuxarı ikiqat edin.
  3. Uşaq eyni addımları təkrarlasın.
  4. Qatlanmış paltarları birlikdə şkafa yığın.

İnkişafına kömək edə bilər

MüstəqillikArdıcıllıqİncə motorika

Gündəlik müstəqillik3–6 yaş

Süfrəni birlikdə açaq

Yeməkdən əvvəl uşaq boşqab, qaşıq və salfetləri yerinə düzsün.

10 dəqQırılmayan boşqablar, Qaşıq və çəngəllər, Salfet

Ətraflı

Lazım olanlar

  • Qırılmayan boşqablar
  • Qaşıq və çəngəllər
  • Salfet

Addım-addım

  1. Neçə nəfər yemək yeyəcəyini birlikdə sayın.
  2. Uşaq hər yerə bir boşqab qoysun.
  3. Qaşıq-çəngəli və salfeti yanına düzsün.
  4. Yeməkdən sonra boşqabını mətbəxə özü aparsın.

İnkişafına kömək edə bilər

MüstəqillikSaymaqAilədə məsuliyyət

Təhlükəsizlik: Bıçaq və şüşə qabları uşağa verməyin.

Gündəlik müstəqillik4–6 yaş

Düymə və fermuar məşqi

Uşaq gödəkcə və köynəkdə düymə bağlamağı, fermuar çəkməyi məşq etsin.

10 dəqBöyük düyməli köynək, Fermuarlı gödəkcə

Ətraflı

Lazım olanlar

  • Böyük düyməli köynək
  • Fermuarlı gödəkcə

Addım-addım

  1. Əvvəl paltarı masaya qoyun – üstündə bağlamaq daha asandır.
  2. Düyməni yarıya qədər deşikdən keçirin, uşaq çəkib çıxarsın.
  3. Fermuarın ucunu birlikdə taxın, uşaq yuxarı çəksin.
  4. Sonra paltarı geyinərək məşq edin.

İnkişafına kömək edə bilər

Müstəqil geyinməİncə motorikaSəbr

Fiziki fəaliyyət3–6 yaş

Ali dedi

Yalnız "Ali dedi" sözündən sonra hərəkət edin – diqqət və hərəkət oyunu.

5 dəqXüsusi material lazım deyil

Ətraflı

Addım-addım

  1. Deyin: "Ali dedi – əllərini qaldır!" – uşaq qaldırır.
  2. Bəzən "Ali dedi" demədən əmr verin: "Tullan!"
  3. Bu zaman uşaq yerində qalmalıdır.
  4. Səhv etsə, gülün və yenidən başlayın; sonra uşaq əmr versin.

İnkişafına kömək edə bilər

DiqqətÖzünü idarə etməHərəkət koordinasiyası

Fiziki fəaliyyət4–6 yaş

Leylək kimi dur

Bir ayaq üstə dayanıb saniyələri sayın – hər dəfə rekordu yeniləyin.

5 dəqXüsusi material lazım deyil

Ətraflı

Addım-addım

  1. Leylək kimi bir ayağınızı qaldırın, qolları yana açın.
  2. Birlikdə ucadan sayın – kim çox dayanar?
  3. Ayağı dəyişin.
  4. Çətinləşdirin: gözləri yumaraq və ya bir əllə burnu tutaraq.

İnkişafına kömək edə bilər

TarazlıqDiqqətSaymaq

Təhlükəsizlik: Yanında yıxıla biləcəyi iti künclər olmasın.

Fiziki fəaliyyət3–6 yaş

Kölgə qovma

Günəşli gündə bir-birinizin kölgəsinə basmağa çalışın.

10 dəqXüsusi material lazım deyil

Ətraflı

Addım-addım

  1. Günəşli, açıq yer seçin.
  2. Kölgələrinizə baxın: "Sənin kölgən haradadır?"
  3. Növbə ilə bir-birinizin kölgəsinə basmağa çalışın.
  4. Sonra kölgə ilə "rəqs" edin – kölgə nə edir?

İnkişafına kömək edə bilər

Qaçış və çeviklikMüşahidəKölgə anlayışı

Təhlükəsizlik: Təhlükəsiz, avtomobil olmayan yerdə oynayın; isti saatlarda papaq taxın.

Fiziki fəaliyyət4–6 yaş

Mini estafet

Parkda kiçik yarış marşrutu qurun: qaç, tullan, ağaca toxun, geri dön.

15 dəqXüsusi material lazım deyil

Ətraflı

Addım-addım

  1. Başlanğıc və bitiş yeri seçin.
  2. Marşrutu birlikdə qurun: 5 addım qaç, 3 dəfə tullan, ağaca toxun.
  3. Uşaq marşrutu keçsin, siz saniyələri sayın.
  4. Yenidən cəhd edin – vaxtı yaxşılaşdırmağa çalışsın.

İnkişafına kömək edə bilər

QaçışArdıcıllığı yadda saxlamaQətiyyət

Təhlükəsizlik: Yer düz və maneəsiz olsun.

Fiziki fəaliyyət4–6 yaş

Klassiki (sek-sek)

Asfaltda təbaşirlə xanalar çəkib bir və iki ayaqla tullanın.

15 dəqTəbaşir, Kiçik daş

Ətraflı

Lazım olanlar

  • Təbaşir
  • Kiçik daş

Addım-addım

  1. Təbaşirlə 1-dən 8-ə qədər nömrəli xanalar çəkin.
  2. Daşı 1-ci xanaya atın.
  3. O xananı atlayaraq bir ayaqla, cüt xanalarda iki ayaqla tullanın.
  4. Geri dönərkən daşı götürün; növbəti dəfə daşı 2-yə atın.

İnkişafına kömək edə bilər

TarazlıqRəqəmlərKoordinasiya

Təhlükəsizlik: Avtomobil keçməyən yerdə oynayın.

Fiziki fəaliyyət2–6 yaş

Şarı yerə salma

Şarı əllə vurub havada saxlayın – yerə düşməsin.

10 dəqŞişirdilmiş şar

Ətraflı

Lazım olanlar

  • Şişirdilmiş şar

Addım-addım

  1. Şarı şişirib bağlayın.
  2. Növbə ilə şarı əllə yuxarı vurun.
  3. Şarın yerə düşməməsinə çalışın, neçə dəfə vurduğunuzu sayın.
  4. Çətinləşdirin: yalnız sol əllə, yalnız başla.

İnkişafına kömək edə bilər

KoordinasiyaReaksiyaSaymaq

Təhlükəsizlik: Oyunu yalnız böyüklərin nəzarəti ilə oynayın; partlamış şar parçalarını dərhal yığın – boğulma təhlükəsi var.

Yaradıcı bacarıqlar4–6 yaş

Kölgəni çək

Oyuncağı günəşə və ya lampaya qarşı qoyun, kağızdakı kölgəsinin konturunu çəkin.

15 dəqKağız, Karandaş, Bir neçə oyuncaq (fiqur, heyvan), Günəşli…

Ətraflı

Lazım olanlar

  • Kağız
  • Karandaş
  • Bir neçə oyuncaq (fiqur, heyvan)
  • Günəşli yer və ya stolüstü lampa

Addım-addım

  1. Kağızı yerə və ya masaya qoyun, oyuncağı onun kənarına yerləşdirin.
  2. Kölgənin kağıza düşdüyünə baxın.
  3. Uşaq kölgənin konturunu karandaşla çəksin.
  4. Sonra konturu rəngləyib oyuncağın “portretini” düzəldin.

İnkişafına kömək edə bilər

MüşahidəƏl-göz koordinasiyasıYaradıcılıq

Təhlükəsizlik: Lampanın isinməsinə diqqət edin, uşaq günəşə birbaşa baxmasın.

Fiziki fəaliyyət2–5 yaş

Heyvan yerişi

Dovşan kimi tullanın, ayı kimi yeriyin, ilan kimi sürünün – kim hansı heyvandır?

5 dəqXüsusi material lazım deyil

Ətraflı

Addım-addım

  1. Bir heyvan adı deyin və onun kimi hərəkət edin.
  2. Uşaq sizi təqlid etsin, sonra özü heyvan seçsin.
  3. Sürəti dəyişin: “yavaş tısbağa”, “sürətli dovşan”.
  4. Sonda “yorğun pişik” kimi uzanıb dincəlin.

İnkişafına kömək edə bilər

İri motorikaTarazlıqTəxəyyül

Təhlükəsizlik: Hərəkət üçün kəskin künclərdən və sürüşkən döşəmədən uzaq yer seçin.

Fiziki fəaliyyət3–6 yaş

Yastıq maneələri

Yastıq, ədyal və stullarla evdə kiçik maneə yolu qurun: üstündən keç, altından sürün.

15 dəqDivan yastıqları, Ədyal, 1–2 möhkəm stul

Ətraflı

Lazım olanlar

  • Divan yastıqları
  • Ədyal
  • 1–2 möhkəm stul

Addım-addım

  1. Döşəmədə yastıqlardan “daş yol” düzün.
  2. Stulun üstünə ədyal salıb “tunel” düzəldin.
  3. Marşrutu birlikdə keçin: yastıqlarla addımla, tuneldən sürün.
  4. Uşaq marşrutu dəyişsin və sizə “yol göstərsin”.

İnkişafına kömək edə bilər

TarazlıqBədən koordinasiyasıPlanlama

Təhlükəsizlik: Sürüşkən döşəmədə yastıqların altına xalça qoyun, mebel künclərindən uzaq durun.

Fiziki fəaliyyət2–6 yaş

Dur – hərəkət et!

Musiqi çalarkən rəqs edin, musiqi dayananda “heykəl” kimi donun.

5 dəqMusiqi (telefon və ya radio)

Ətraflı

Lazım olanlar

  • Musiqi (telefon və ya radio)

Addım-addım

  1. Şən musiqi qoşun və birlikdə rəqs edin.
  2. Musiqini qəfil dayandırın – hamı yerində donsun.
  3. Kim tərpənsə, gülməli bir hərəkət etsin.
  4. Növbəni uşağa verin: musiqini o dayandırsın.

İnkişafına kömək edə bilər

Özünü idarə etməDiqqətHərəkət

Fiziki fəaliyyət3–6 yaş

Səbətə at

Qutu və ya səbəti hədəf edin, topu və ya corab yumağını içinə atmağa çalışın.

10 dəqQutu və ya səbət, Yumşaq top və ya bükülmüş corablar

Ətraflı

Lazım olanlar

  • Qutu və ya səbət
  • Yumşaq top və ya bükülmüş corablar

Addım-addım

  1. Qutunu 1–2 addım məsafəyə qoyun.
  2. Növbə ilə topu qutuya atın.
  3. Alındıqca məsafəni artırın və ya bir ayaq üstə atmağı yoxlayın.
  4. Düşən topları birlikdə sayın.

İnkişafına kömək edə bilər

Hədəfə nişan almaƏl-göz koordinasiyasıSaymaq

Təhlükəsizlik: Bərk toplarla ev içində oynamayın.

Sosial və emosional bacarıqlar3–6 yaş

Emosiya üzləri

Kağıza sevinən, kədərli, qəzəbli və qorxan üzlər çəkin və hər birini danışın.

10 dəqKağız, Karandaş və ya flomaster

Ətraflı

Lazım olanlar

  • Kağız
  • Karandaş və ya flomaster

Addım-addım

  1. Dörd dairə çəkin və hər birinə fərqli üz ifadəsi çəkin.
  2. Soruşun: “Bu uşaq nə hiss edir? Niyə belə ola bilər?”
  3. Güzgü qarşısında eyni ifadəni birlikdə edin.
  4. Uşaqdan bu gün hansı hissi yaşadığını göstərməsini istəyin.

İnkişafına kömək edə bilər

Hissləri tanıma və adlandırmaEmpatiyaNitq

Sosial və emosional bacarıqlar3–5 yaş

Oyuncaq həkim

Xəstə ayıcığa qulluq edin: “dinləyin”, sarğı qoyun, təsəlli verin.

15 dəqYumşaq oyuncaqlar, Dəsmal və ya bint parçası, Oyuncaq həkim…

Ətraflı

Lazım olanlar

  • Yumşaq oyuncaqlar
  • Dəsmal və ya bint parçası
  • Oyuncaq həkim dəsti (istəyə görə)

Addım-addım

  1. Ayıcığın “ağrıdığını” deyin və uşaqdan kömək istəyin.
  2. Birlikdə “müayinə” edin: nəfəsini dinləyin, istiliyini yoxlayın.
  3. Sarğı qoyun, “dərman” verin, ayıcığı yatızdırın.
  4. Soruşun: “Ayıcığın özünü daha yaxşı hiss etməsi üçün nə edək?”

İnkişafına kömək edə bilər

QayğıkeşlikEmpatiyaRollu oyun

Təhlükəsizlik: Əsl dərman və tibbi alətlərlə oynamayın.

Sosial və emosional bacarıqlar4–6 yaş

Dostluq rəsmi

Uşaq dostunun və ya ailə üzvünün şəklini çəksin, sonra ona necə sevinc verə biləcəyini danışın.

15 dəqKağız, Rəngli karandaşlar

Ətraflı

Lazım olanlar

  • Kağız
  • Rəngli karandaşlar

Addım-addım

  1. Soruşun: “Kimi çəkmək istəyirsən?”
  2. Rəsm çəkilərkən o insanı nə ilə sevindirdiyini soruşun.
  3. Rəsmin altına uşağın dediyi bir cümləni yazın.
  4. Rəsmi həmin insana hədiyyə edin.

İnkişafına kömək edə bilər

Sosial bağlılıqHissləri ifadəYaradıcılıq

Gündəlik müstəqillik3–6 yaş

Kiçik aşpaz

Uşaq tərəvəzləri yusun, banan doğrasın (uşaq bıçağı ilə) və boşqaba düzsün.

20 dəqTərəvəz və meyvə, Plastik və ya uşaq bıçağı, Boşqab, qab

Ətraflı

Lazım olanlar

  • Tərəvəz və meyvə
  • Plastik və ya uşaq bıçağı
  • Boşqab, qab

Addım-addım

  1. Əlləri birlikdə yuyun, önlük taxın.
  2. Uşaq tərəvəzləri qabda yusun.
  3. Banan və ya xiyar kimi yumşaq ərzaqları uşaq bıçağı ilə doğrasın.
  4. Boşqaba “üz” şəklində düzüb ailəyə təqdim edin.

İnkişafına kömək edə bilər

MüstəqillikArdıcıl iş görməİncə motorika

Təhlükəsizlik: Plitə, isti su və kəskin bıçaqdan uzaq tutun; uşağı mətbəxdə tək qoymayın.

Gündəlik müstəqillik2–5 yaş

Oyuncaqları yerləşdir

Yığışdırmanı oyuna çevirin: maşınlar qaraja, kuklalar evə, kubiklər qutuya!

10 dəqOyuncaqlar, Qutular və ya səbətlər

Ətraflı

Lazım olanlar

  • Oyuncaqlar
  • Qutular və ya səbətlər

Addım-addım

  1. Hər qutuya şəkil və ya işarə qoyun: maşın, kukla, kubik.
  2. Taymer qurun: “Mahnı bitənə qədər yığışdıraq!”
  3. Uşaq oyuncaqları uyğun qutuya daşısın.
  4. Sonda birlikdə təmiz otağa baxıb sevinin.

İnkişafına kömək edə bilər

MəsuliyyətÇeşidləməGündəlik vərdiş

Gündəlik müstəqillik4–6 yaş

Səhər rutini kartları

Səhər addımlarını (yuyunmaq, geyinmək, səhər yeməyi) şəkillərlə kartlara çəkin və sıraya düzün.

20 dəqKağız və ya karton, Karandaşlar, Uşaq qayçısı

Ətraflı

Lazım olanlar

  • Kağız və ya karton
  • Karandaşlar
  • Uşaq qayçısı

Addım-addım

  1. Səhərlər nə etdiyinizi birlikdə sadalayın.
  2. Hər addımı ayrıca kartda sadə şəkillə çəkin.
  3. Kartları düzgün ardıcıllıqla divara və ya qapıya yapışdırın.
  4. Səhərlər uşaq hər addımı bitirəndə kartı çevirsin.

İnkişafına kömək edə bilər

ArdıcıllıqMüstəqillikZaman anlayışı

Təhlükəsizlik: Qayçı ilə işi böyük nəzarəti altında görün.

Məntiq və düşünmə3–6 yaş

Təbiət xəzinə ovu

Parkda siyahı üzrə “xəzinələr” axtarın: dairəvi daş, sarı yarpaq, uzun çubuq…

20 dəqKiçik paket və ya səbət, İstəyə görə şəkilli siyahı

Ətraflı

Lazım olanlar

  • Kiçik paket və ya səbət
  • İstəyə görə şəkilli siyahı

Addım-addım

  1. Gəzintidən əvvəl tapılacaq 5 şeyi deyin və ya çəkin.
  2. Parkda birlikdə axtarın və tapılanı siyahıdan silin.
  3. Tapıntıları müqayisə edin: hansı böyükdür, hansı yüngüldür?
  4. Evə qayıdanda xəzinələri sayın və düzün.

İnkişafına kömək edə bilər

MüşahidəMüqayisəSaymaq

Təhlükəsizlik: Şüşə qırıqları, zibil və naməlum bitkilərə toxunmayın; sonra əlləri yuyun.

Mənə fəaliyyət təklif etYaş, vaxt, məkan və əlinizdəki materiallara görə dərhal oyun ideyası.

Tövsiyələr ümumi məlumat xarakterlidir – inkişaf norması, diaqnoz və ya fərdi tibbi məsləhət deyil. Narahatlığınız olarsa, pediatr və ya uşaq psixoloqu ilə məsləhətləşin.